حضور رييس جمهور احمدي نژاد در نيويورك اگرچه حواشي و نتايج بسياري داشت اما از طرفي موجبات آشنايي بيشتر ايرانيان با زاويه اي ديگر از شخصيت وي را نيز فراهم آورد.
سخنراني در دانشگاه كلمبيا‏، مصاحبه با خبرنگاران و ديدار با روساي جمهور كشور ها ، همگي تريبون رييس جمهور در نيويورك بودند تا وي سخنان جديدي را بر زبان جاري كند . اين سخنان همراه با ادعاهايي در مورد وضع كنوني ايران در زمينه هاي مختلف بود كه نمي توان به راحتي از كنار آنها گذشت . اين ادعاها از آن جهت مورد توجه قرار مي گيرند كه كوچكترين تناسبي با واقعيت هاي موجود كشور نداشتند.
مهمترين و شاخص ترين ادعاي رييس جمهور درباره وجود آزادي كم نظير و حتي بي نظير در ايران بود.احمدي نژاد در سخنان خود آزادي بيان را در ايران كامل دانست و گفت كه ايرانيان حق دارند در هر مورد اظهار نظر كنند، زنان از حقوق كامل خود برخوردارند، اساتيد و دانشجويان زنداني نمي شوند، مردم به صورت گسترده از ماهواره استفاده مي نمايند و...
اما نخستين قضاوتي كه پس از شنيدن اين عبارات در ذهن نقش مي بندد تناقض و عدم تناسب آنها با واقعيت هاي سياسي و اجتماعي امروز ايران است، شايد به همين خاطر است كه رد اين ادعاها با ارائه مصاديق معتبر، بسيار سهل مي نمايد.
درنخستين قدم بايد يادآور شد كه بررسي آزادي درهر كشوري بايد با توجه به ملاك هاي مشخص و معتبرصورت گيرد ،ملاك هايي چون ميزان آزادي مطبوعات منتقد و مخالف، ميران آزادي بيان، تعداد زندانيان منتقد و مخالف ، نوع برخورد حكومت با احزاب،گروه ها و جنبش هاي منتقد و... اشاره ي كوتاه به وضعيت موجود در كشور در زمينه هاي مذكور صداقت ادعاهاي احمدي نژاد را با ابهامات جدي مواجه مي سازد.
در حوزه مطبوعات اشاره اي مختصر به چند نام، مي تواند ميزان آزادي عمل در اين حوزه را روشن نمايد: شرق، هم ميهن، ياس، صبح امروز، جامعه، نشاط، سلام، توس، گلستان ايران و...
براي آگاهي جناب رييس جمهور بايد يادآور شد كه امروز جامعه مطبوعاتي ايران، سخت ترين روزهاي خود را پشت سر مي گذارد و احضار، تهديد و بازداشت چاشني كار نشريات شده است. اگر تا پيش از روي كار آمدن دولت نهم اصلاح طلبان با ابزار محدود خود در دولت، مخالفان جدي تهديد و تحديد مطبوعات به شمار مي آمدند و در پي توسعه مطبوعات بودند، اما امروز قدرت يكپارچه دردست كساني است كه كوچكترين اعتقادي به وجود مطبوعات به خصوص مطبوعات منتقد ندارند و حاضر به تحمل صداي مخالف از زبان اهل قلم نمي باشند. احمدي نژاد نبايد از ياد برده باشد كه دوستان و همفكران ايشان دردولتش بودند كه مطبوعات منتقد را با عباراتي مانند «انقلاب مخملي»،«براندازي نرم»، «كودتاي خزنده» و... متهم مي كردند و بارها و بارها و صريحا از دستگاه قضا تقاضاي برخورد شديد با مطبوعات را داشتند. مطبوعاتي كه حتي متهم به ايجاد تورم در بازار اقتصاد نيز شدند. به هر حال واقعيت امروز مطبوعات به عنوان يكي از ملاك هاي آزادي در ايران، وجود آزادي كافي را نشان نمي دهد .
آزادي بيان نيز كه احمدي نژاد در بخش ديگري از سخنانش با اطمينان از وجود كامل و بي نظير آن در كشورمان خبرداد، حرف وحديث فراوان دارد. اگر آزادي بيان به معناي اظهار نظر آزادانه در مورد همه ي موضوعات است –همانطور كه رييس جمهور نيز به آن اشاره نمود- پس به نوعي نبايد وجود كامل آن در كشور را ادعا نمود. تعداد نه چندان اندك زندانياني كه تنها گناهشان اظهار نظر بوده ادعاي آزادي بيان بي نظير را تماما زير سوال مي برد؛ كديور،گنجي، اشكوري و... تنها چند نام از دهها نام موجود در اين زمينه هستند.دولتي كه با شعار عدالت براي اقشار ضعيف روي كار آمد حتي ناله ي معلمين و كارگران را هم برنتابيد و زندان را براي آنها انتخاب كرد، اصانلو و مددي نماد مظلوميت قشر كارگردر دولت نهم هستند. معلمين نيز به تازگي ليست بلندبالايي از نام همكارانشان را مشاهده مي كنند كه در راه احقاق حقوق و بهبود معيشتشان دست به اعتراض زدند، اما راهشان به زندان ختم شد. سوال مهم اينجاست كه اگر آزادي بيان آنگونه كه رييس جمهور ادعا كرده در كشور وجود دارد،پس چگونه ايران در طول اين سال ها از جمله كشورهاييست كه در مجامع بين المللي همواره مورد نقد قرار مي گيرد؟
اما آنچه كه گل سرسبد ادعاهاي احمدي نژاد بود، احترام به دانشجويان و اساتيد بود. در اين زمينه نيز كارنامه ي دولت نهم و دستگاه قضا نمره ي قبولي را نشان نمي دهد. دانشجوياني كه هنوز بدون هيچ گونه دادگاهي در زندان به سر مي برند، عدم صداقت ادعاهاي احمدي نژاد را ثابت مي كنند. هنوز از ياد نبرديم و نخواهيم برد كه دهها انجمن هاي اسلامي در دولت مهرورز تعليق و تخريب شدند و يا به انبار و مسجد دانشگاه تبديل شدند، چرا كه آنطور كه دولت مي خواست عمل نمي كردند و صداي نقدشان تاثيرگذار شده بود. پرونده 18تير و... نيز مورد اطلاع همگان است. در اين زمينه بازهم ادعا شد كه به شعور دانشجو و دانشگاهي احترام گذاشته مي شود و فضاي دانشگاه ها چنان مهيا شده است كه افكار و انديشه هاي مختلف در دانشگاه مطرح شود تا دانشجو آزادانه انتخاب كند. در اين زمينه اما دانشگاه هاي ما وضعيتي اسفناك دارند. چه سخنراني ها و برنامه هايي كه در همين دولت مهرورز به دليل حضور شخصيت ها و انديشه هايي كه نفس انتقادي داشتند بدون كوچكترين توجيهات قانوني لغو شدند. آيا با اين همه جايي براي اثبات اين ادعا باقي مي ماند؟
حوزه ي ديگري كه رييس جمهور با اشاره بدان قصد اثبات آزادي در ايران را داشت،حوزه زنان بود.ادعاي احمدي نژاد در اين بخش موجب حيرت فراوان شد. وي گفت زنان در ايران از همه ي حقوق خود برخوردار هستند و در اين بخش مشكلي ندارند.اين سخنان در حالي از سوي وي مطرح مي شود كه اواخر سال 85 و در سال دوم رياست جمهوري خود وي بود كه بيش از 30 نفر از فعالان جنبش زنان ايران در ميدان هفت تير تهران بازداشت شدند.پس از آن نيز بسياري از آنان احكامي سنگين دريافت كردند و مجازات شدند. اين تنها يك نوع از فشار هاي دولت نهم بر فعالان جنبش زنان در ايران است.فعالان عرصه ي زنان در ايران در حالي عمر مي گذرانند كه هر روز تنگناها و محدوديت هاي آنان براي رسيدن صدايشان به جامعه بيشتر مي شود. جنبشي كه به خاطر تضييع حقوق و تبعيض نسبت به زنان موجوديت يافته است. قطعا وجود اين جنبش و حركت هاي مشابه به نوعي نشان دهنده ي عدم رعايت كامل حقوق زنان در كشور است و اين فارغ از فشارهايي است كه به فعالان حوزه زنان آورده مي شود.حال چگونه مي توان اين ادعاها را غيرواقعي ندانست؟
استفاده گسترده مردم ايران از ماهواره يكي ديگر از ادعاهاي احمدي نژاد در نيويورك بود.وي در پاسخ به سوال خبرنگاري كه چرايي ممنوعيت استفاده از ماهواره در ايران را جويا شد، گفت: مردم ايران به صورت گسترده از ماهواره استفاده مي كنند ، مي توانيد با قدم زدن در خيابان ها اين را ببينيد.وي طوري پاسخ سوال را داد كه وانمود كند در ايران استفاده از ماهواره آزاد است. اما قانون چيز ديگري را مي گويد و برخوردهايي كه از سوي نيروي انتظامي زير نظر رييس جمهور با دارندگان ماهواره صورت مي گيرد، عدم اعتقاد واقعي شخص رييس جمهور به سخناني را نشان مي دهد كه خود، آنها را در نيويورك مطرح كرد.
در كل سخنان احمدي نژاد در اين راستا بود كه هر مخاطبي احساس نمايد ايران «فرشته» و سرآمد كشورهاي دنيا از نظر آزادي بيان،رعايت حقوق شهروندي، احترام به دانشگاهيان، اطلاع رساني،نقد،توسعه و... است. وي علاوه بر اين اقتصاد كشور را نيز «هرروز شكوفاتر از ديروز» معرفي كرد و اين در حالي است كه آمار و ارقام اقتصادي و مشكلاتي كه تاكنون بر اثر سياست هاي دولت نهم پيش آمده كذب اين ادعا را ثابت مي كند. تورمي كه در دوسال گذشته افزايش داشته، رشد اقتصادي پاييني كه با برنامه توسعه هيچ سنخيتي ندارد، مشكلات سياست سهميه بندي بنزين، افزايش قيمت مسكن و كالاهاي مصرفي در برهه هاي زماني مختلف، شكست طرح هاي زودبازده كه از سياست هاي دولت نهم بوده و... نشان از واقعيت هاي تلخي دارد كه متاسفانه در سخنان رييس جمهور هيچ نشاني از آنها ديده نمي شد.
رييس جمهور احمدي نژاد در اين سفر ايران را در بخش هاي سياسي و اقتصادي «فرشته» معرفي نمود و در اين راستا حتي تمام ادعاهايي را كه خبرنگاران در انتقاد از وضعيت موجود ايران داشتند، صراحتا تكذيب كرد.
لذا به نظر مي رسد اين سفر علاوه بر دستاوردهاي مختلفي كه هرروز به آنها اشاره مي شود يك دستاورد مهم نيز داشت و آن فهم اين واقعيت است كه براي احمدي نژاد چندان سخت نمي آيد سخناني را بر زبان آورد كه سنخيتي با واقعيت ندارند.
×دانشجوي علوم سياسي دانشگاه تهران