نوروز: در حالي كه يكي از پر سرو صدا ترين ايدههاي دولت نهم در جهت ايجاد اشتغال اعطاي تسهيلات به طرحهاي اشتغالزا در قالب بنگاههاي زودبازده بوده است، اخيراً زنگ خطر شكست اين ايده مانند بسياري از برنامههاي اقتصادي دولت نيز شنيده شده است.
عليرغم تذكرها و توصيههاي كارشناسان در مورد ناكارآمد بودن اين ايده و زمينهساز شدن اين برنامه براي خروج سرمايهها از چرخه توليد و سوق يافتن آن به امور دلالي و نيز سرازير شدن آن به بخش مسكن اين طرح با جديت توسط دولت دنبال شد.
با اين حال در دو سال گذشته طبق آمار ارائه شده از مجموع رقم در نظر گرفته شده براي اين تسهيلات تنها حدود 25 درصد آن عملياتي شده است و اين خود در حالي است كه گزارشهاي رسمي حاكي از آن است كه حتي همين 25 درصد نيز در جهت توليد و ايجاد اشتغال به مصرف نرسيده است.
نمونه اخير اين گزارشها نامه رئيس كل بانك مركزي به رئيس جمهور است كه در آن ضمن به صدا درآوردن زنگ خطر شكست ايده طرحهاي زودبازده خواستار تشكيل هيأتهايي براي بررسي چرايي و چگونگي عدم توفيق اين طرح شده است.
متن كامل نامه طهماسب مظاهري كه در تاريخ 21 آذرماه امسال نوشته شده است، گوياي بسياري از واقعيتهاي اجراي اين طرح در استانهاست:
جناب آقاي دكتر محمود احمدينژاد
رياست محترم جمهوري اسلامي ايران
با سلام
همانطور كه مستحضريد توفيق طرحهاي سرمايهگذاري و اعتبارات بانكي، در گرو انجام مطالعات صحيح و دقيق، اجرايي و مديريتي مجري طرح و نظارت فني و مالي سرمايهگذار يا بانك تأمينكنندة اعتبار در طول دوران اجرا بهرهبرداري طرح سرمايهگذاري است.
- ايدة حمايت و توسعه طرحهاي زودبازده و اشتغالزا، و توزيع اعتبارات آن در سطح كشور و ترويج آن كار صحيح بوده است.
اين ايده محصول تشخيص صحيح مسألة توزيع درآمد و امكانات در سطح كشور بود. لازمه توفيق در تحقق اين ايده،اجراي خوب و سنجيدة طرح است.
ازابتداي شروع طرح، مطالبي در خصوص مشكلات اجرائي مربوط به انتخاب طرح و معرفي مجري و سرمايهگذار مطرح ميشود. اخيراً گزارش رسمي در اين خصوص از مراجع مختلف تهيه و ارائه شده است كه مؤيد آن مطالب و نگرانيهاست. دو نمونه پيوست يكي گزارش اداره كل اقتصاد و دارايي قم، و يكي گزارش مندرج در خبرنامه پولي و مالي وزارت اطلاعات، جهت ملاحظه حضورتان ارسال ميگردد.
- بر اساس گزارش اداره كل اقتصادي و دارايي استان قم، نسبت اشتغال ايجاد شده به اشتغال پيشبيني شده در طرحها 8/2 درصد است. 68 درصد طرحها، حداكثر 20 درصد پيشرفت داشته اند و 15 درصد طرحها، بيش از 80 درصد پيشرفت داشتهاند. حدود 46 درصد طرحها وجود خارجي ندارند. مبلغ سرانه وام پرداختي جهت ايجاد اشتغال يك شغل 133 ميليون ريال در فرم متقاضي ثبت شده است اما در عمل هزينة ايجاد هر شغل 6/4 ميليارد ريال بوده است.
- بر اساس گزارش مندرج در نشريه وزارت اطلاعات (مورخ 20/8/1386)، 190 طرح با تسهيلات دريافتي 536 ميليارد ريال بازديد شده، تعداد اشتغال پيشبيني شده از اجراي اين طرحها، 3799 نفر و تعداد اشتغال تعهد شده در قراردادها 2615 نفر بوده كه در عمل تنها 270 فرصت شغلي حاصل اعطاي تسهيلات مذكور بوده است. علت آن هم ذكر شده كه تسهيلات اعطايي براي طرح مورد نظر مصرف نشده و در برخي موارد تسهيلات اعطايي صرف مكانيزه كردن بنگاههاي توليدي و در نتيجه عدم استخدام نيروي جديد و حتي اخراج نيروي كار قديم شده است.
- در سفر اخير ايلام، مطالب مشابهي از طرف مسئولين آن استان بيان ميگرديد.
- با عنايت به موارد فوق پيشنهاد ميشود براي حمايت از اين ايده به ثمر رسيدن اهداف آن و از طرفي به دست آوردن محك سنجش توفيق و عدم توفيق در هر استان و برنامهريزي براي سال آتي هيأت يا هيأتهايي متخصص و در عين حال مستقل و با شهامت و بدون پيشقضاوتي به طور همزمان به استانهاي مختلف اعزام و گزارش فني و كارشناسي و مستند از همه استانها جمعاوري و به رياست جمهوري ارائه گردد.
يقينا اين ارزيابي امكان به دست آوردن يك قضاوت صحيح و جامع از عملكرد طرح و راهكارهاي لازم براي ارتقاء كيفي و كمي طرح در سال آتي و بهرهوري بالاتر از منابع و امكانات به دست خواهد داد.
در صورت تأييد اين پيشنهاد اينجانب براي طراحي برنامه اعزام گروههاي ارزياب آماده همكاري و همفكري هستم.
طهماسب مظاهري
