روزنامه اعتماد - حامد طبيبي:«داوطلب نمايندگي انتخابات هشتمين دوره مجلس شوراي اسلامي. سلام عليکم، احتراماً در اجراي ماده 29 آيين نامه اجرايي، بدين وسيله به آگاهي مي رساند که در جريان رسيدگي به صلاحيت داوطلبان نمايندگي هشتمين دوره مجلس شوراي اسلامي، صلاحيت شما احراز نگرديد...». جملات فوق بخشي از محتواي نامه يي بود که روز گذشته چهره بيش از سه هزار تن از داوطلبان شرکت در انتخابات مجلس هشتم را درهم فرو برد؛ امري که حاکي از ردصلاحيت گسترده کانديداهاي اصلاح طلب و مستقل بود و برخي گزارش ها حکايت از آن داشت که ردصلاحيت حتي از دوره هفتم مجلس نيز فراتر رفته است.

در اين نامه که نام و امضاي هيات هاي اجرايي - مرکب از نمايندگان وزارت کشور فرمانداري ها و معتمدان معرفي شده از سوي اين دو نهاد دولتي- را در ذيل خود داشت در عين حال از داوطلبان درخواست شده بود که در صورت معترض بودن به نسبت «عدم احراز صلاحيت» از امروز به هيات هاي نظارت بر انتخاب منصوب شده از سوي شوراي نگهبان مراجعه و شکايت خود را تسليم کنند. اگرچه تا آخرين لحظات کاري روزنامه در شب گذشته، هيچ گونه آمار رسمي در خصوص ميزان رد و تاييد صلاحيت شدگان انتخابات از سوي ستاد انتخابات کشور اعلام نشد اما شواهد و قرائن و آمارهاي نيمه رسمي ستاد ائتلاف اصلاح طلبان و حزب اعتماد ملي از ردصلاحيت اکثريت قريب به اتفاق کانديداهاي اصلاح طلب در سراسر کشور و نيز در تهران حکايت داشت. از سوي ديگر وضعيت بسياري از کانديداهاي مستقل يا «غيرهمسو» با جريانات اصولگرا نيز از قاعده فوق تبعيت مي کند تا هشدارهاي گاه وبي گاه مسوولان گذشته و حال نظام در خصوص تکرار تجربيات مجلس هفتم، رنگ واقعيت به خود بگيرد. اکنون و پس از اعلام نتايج اوليه بررسي صلاحيت داوطلبان انتخابات مي توان با قطعيت بيشتري دلايل نگراني هاي ابراز شده از سوي اصلاح طلبان به ويژه سيدمحمد خاتمي در جريان ثبت نام و فرآيند تاييد صلاحيت ها را مورد تحليل قرار داد. در واقع پس از آنکه در روزهاي منتهي به آغاز ثبت نام انتخابات مجلس هشتم برخي «علائم» و «فرکانس ها» در هنگام بيان حملات تند و مواضع سوال برانگيز اصولگرايان و حتي برخي مقامات رسمي دولت و مجلس عليه اصلاح طلبان با «شفافيت» بيان شد، بسياري از سران اصلاح طلب، چشم انداز اين انتخابات حساس و سرنوشت ساز را «مبهم» ارزيابي کردند. اگرچه فعالان سياسي اردوگاه اصلاح طلبان تمام توان و انرژي خود را به کار بستند تا با رسانه هاي بسيار محدود خود، توجه مجريان و ناظران «کاملاً همسو»ي انتخابات مجلس هشتم را به شرايط «ويژه» و «حساس» داخلي و بين المللي جلب و نسبت به پيامدهاي تکرار وقايع ناخوشايند انتخابات مجلس هفتم به انذار بپردازند اما روز گذشته «بي حاصل بودن» اين هشدارها به وضوح قابل رويت بود. اين چنين بود که برخي «شنيده هاي» روزهاي گذشته جامه حقيقت پوشيد تا صاحبنظران دليل هجمه گسترده اصولگرايان به سخنان چند روز قبل سيدمحمد خاتمي رئيس جمهور اصلاح طلب سابق ايران را در راستاي زمينه سازي براي اعلام ردصلاحيت تقريباً صددرصدي کانديداهاي اصلاح طلب و مستقل - در سراسر کشور - ارزيابي کنند. «عدم احراز صلاحيت» واژه يي است که در طول سال هاي گذشته اصلاح طلبان و بسياري از حقوقدانان برجسته کشور آن را مغاير اصول روشن قانون اساسي مانند «اصل برائت» دانسته و خواستار جايگزين شدن روش نهادهاي اجرايي و نظارتي با واژه «احراز عدم صلاحيت» شده اند.

در اين ميان با ردصلاحيت اکثريت قريب به اتفاق کانديداهاي ائتلاف اصلاح طلبان که به احزاب شاخصي مانند مشارکت، مجاهدين انقلاب، کارگزاران، مجمع روحانيون مبارز، همبستگي، حزب اسلامي کار و... تعلق دارند، سرنوشت اردوگاه انتخاباتي اصلاح طلبان در هاله يي از ابهام قرار گرفت. اين در حالي بود که اصلاح طلبان بارها و بارها طي روزهاي گذشته بر شرط خود مبني بر حضور در انتخاباتي که امکان رقابت براي آنان وجود داشته باشد، پاي فشرده اند. صريح ترين اظهارنظر در اين خصوص نيز از جانب عبدالواحد موسوي لاري وزير کشور دولت اصلاحات صورت گرفته بود. وي که اکنون به عنوان رئيس شوراي سياستگذاري ائتلاف اصلاح طلبان، مسووليت ساماندهي حرکت ائتلافي نيروهاي منتقد وضع موجود در سراسر کشور را بر عهده دارد در کنفرانس خبري هفته گذشته خود در واکنش به گمانه زني هايي در خصوص ردصلاحيت گسترده اصلاح طلبان اين گونه به اظهارنظر پرداخته بود؛ «اصلاح طلبان تنها در يک انتخابات رقابتي و عادلانه حضور خواهند يافت و تاکيد مي کنم هيزم تنور انتخاباتي نخواهيم شد که کانديداهاي ما در آن حضور ندارند.»

نکته قابل تامل اما ردصلاحيت گسترده کانديداهاي منتسب به حزب اعتمادملي بود که پيش از اين بخش هاي خبري صدا و سيما و خبرگزاري هاي نزديک به دولت مانور تبليغاتي پرحجمي را براي «جدا کردن حساب» اين حزب از بقيه اصلاح طلبان در راستاي اختلاف افکني ميان آنان به اجرا گذاردند.

روز گذشته اما اسماعيل گرامي مقدم سخنگوي اين حزب به موضوع ناخوشايندي اشاره داشت؛ «در کل اخباري که به ما مي رسد حکايت از ردصلاحيت بالاي 70 درصد از کانديداهاي ما دارد و ما به شدت از اين موضوع نگرانيم.»

وي در گفت وگو با ايسنا، مشخصات اين افراد را نيز بيان کرد؛ «در حوزه هاي انتخابيه مختلف چهره هاي سياسي باسابقه و متدين و انقلابي احراز صلاحيت نشده اند.کانديداهايي ماند کيان ارثي از حوزه انتخابيه اصفهان، عباسي فر (نماينده دور اول و دوم مجلس و عضو حقوقدان شوراي نگهبان و يک دوره عضو خبرگان رهبري)، سيدرضا نوروززاده از حوزه انتخابيه اسفراين، مروتي از خلخال، جوادي حصار از مشهد ردصلاحيت شده که عموم اين چهره ها سال ها تجربه نمايندگي مجلس داشته و شخصي مثل آقاي کيان ارثي سال ها در دوره مبارزه همراه حضرت امام(ره) بوده است.»

اما اعلام کانديداهاي ردصلاحيت شده اين حزب در تهران نشان از شرايط نگران کننده و موج گسترده تر ردصلاحيت ها نسبت به انتخابات مجلس هفتم دارد، جايي که چهره هايي مانند الياس حضرتي با سابقه چهار دوره نمايندگي مجلس، جواد اطاعت، ابوالفضل شکوري، محمدجواد حق شناس و مسعود سلطاني فر نيز با تابلوي «ورود ممنوع» هيات هاي اجرايي مواجه شدند. خبرها حاکي از آن است که چند فعال مطبوعاتي اصلاح طلب هم که کانديداي انتخابات شده بودند نيز به همين سرنوشت دچار شدند. طرفه آنکه علاوه بر چهره هاي شاخص احزاب مشارکت و مجاهدين انقلاب که به طور کامل از صحنه انتخابات حذف شدند، تعداد قابل توجهي از معدود نمايندگان فعلي فراکسيون خط امام مجلس با مهر قرمز «عدم احراز صلاحيت» روبه رو شدند که شگفتي هاي انتخابات مجلس هشتم را تکميل کرد.

تا لحظه تنظيم اين گزارش اکبر اعلمي، شيخ قدرت الله و محمد عليخاني، مهرانگيز مروتي، نورالدين پيرموذن، ولي الله شجاع پوريان، رسول صديقي بناب، سيدرضا نوروززاده، حسين آفريده، شهريار مشيري، حبيب زاده، مقنيان و داريوش قنبري از جمله نمايندگان اصلاح طلبي هستند که ردصلاحيت شده اند.

همچنين اکثر قريب به اتفاق چهره هاي شاخص اصلاح طلب که سابقه نمايندگي در مجلس ششم را در پرونده خود دارند نيز با سرنوشت مشابهي مواجه شده اند. بهزاد نبوي، محسن آرمين، مصطفي تاج زاده و محمد سلامتي از سازمان مجاهدين انقلاب و فعالان سياسي حزب مشارکت مانند علي مزروعي، احمد شيرزاد و داوود سليماني نيز سرنوشتي مشابه ساير کانديداهاي اصلاح طلب يافته اند. دايره ردصلاحيت ها به حدي گسترده شده که محمد رضوي يزدي عضو شاخص مجمع روحانيون مبارز، حجت الاسلام حسين انصاري راد رئيس کميسيون اصل 90 مجلس اصلاحات و علي اصغر احمدي دبيرکل حزب همبستگي را نيز دربر گرفته است.