رییس جمهور سابق كشورمان با هشدار نسبت به بحرانهایی كه در منطقه وجود دارد، اظهار داشت: هر گونه اعمال فشاری كه از سوی آمریكا صورت گیرد نه تنها بر ایران پیامدهای منفی را به دنبال خواهد داشت، بلكه برای كشورهای همجوار و برای خود آمریكاییها و غربیها نیز پیامدهایی را به همراه دارد.
سید محمد خاتمی در گفتوگو با روزنامه الحیات با بیان این مطلب، در خصوص گزارش اخیر محمد البرادعی، مدیركل آژانس بین المللی انرژی اتمی درباره پرونده هستهیی ایران گفت: در این گزارش نكات مثبتی بیان شده و برخی مسایل كه در آن اعلام شده بود، حل شده. علاوه بر آن مناقشات بر سر پرونده هستهیی ایران به سالهای قبل باز میگردد.
خاتمی ادامه داد: من مطمئنم كه ایرانیها و آژانس بین المللی انرژی اتمی به صورت منطقی كار كردهاند و به نتیجه رسیدهاند، اما در این گزارش نكات منفی و پیچیدگیهایی هم وجود دارد، حداقل برای گروهی كه به دنبال بهانه برای جلوگیری از حل مسالمت آمیز پرونده هستهیی ایران هستند. مهم برای ما آن است كه این افراد از بهانههایشان دست بردارند.
وی تصر یح كرد: انتقال پرونده هستهیی و باقی ماندن آن در شورای امنیت كاملا اشتباه بود و ایران بارها تاكید كرد كه قصد انحراف از مسیر مسالمت آمیزش را ندارد. زمانی كه من به مدت هشت سال در مسوولیت ریاست جمهوری بودم و متولی پرونده هستهیی محسوب میشدم، صراحتا اعلام كردم كه دستیابی به سلاح هستهیی جایگاهی در اعتقادات ایرانیها ندارد و هم چنین نیازی به آن نیست و فایدهای هم برای آن وجود ندارد. به همین دلیل معتقدیم كه این مساله باید به صورت منطقی حل شود و مسایل توضیح داده شده و زیر نظر آژانس باشد.
رییس جمهور سابق كشورمان همچنین در پاسخ به این سوال كه «آیا ترس از انتشار سلاحهای هستهای بهانهای برای اعمال فشار علیه ایران است؟»، تصریح كرد: بدون شك ترس از انتشار سلاحهای كشتار جمعی سر جای خود باقی است، اما چرا ایران را باید این اعمال فشارها را تحمل كند. ایرانی كه همواره آمادگیاش را برای همكاری با آژانس و جامعه بین المللی اعلام داشته و نیت خود را نیز بیان كرده است. دولت هستهیی در منطقه (اسرائیل) چرا باید سلاحهای هستهیی داشته باشد؟ اگر هدف منع تكثیر سلاح های كشتار جمعی است پس ابتدا باید به جایی برویم كه این سلاحها وجود داشته باشد و بعد از آن باید به این امر فكر كنیم كه برای جلوگیری از انتشار مجدد چه كاری باید انجام داد؟
وی درباره راه حل منطقی حل این بحران نیز اظهار داشت: راه حل منطقی از طریق مذاكره است و ایران باید با استفاده از منطق، تدبر و صبر در این راه قدم بردارد. در خصوص غرب هم با وجودی كه آمریكا به نظر من شیوه ناعادلانهای را در پیش گرفته و سعی میكند تا با تحریك جوامع بین المللی علیه ایران از طریق بهانههای مختلف وارد عمل شود و بر آن اعمال فشار كند، بهترین شیوه همین (مذاكره) است.
خاتمی افزود: اگر آمریكاییها قصد بحرانی كردن مسایل را دارند، من مطمئنم كه ایران ضرر خواهد كرد اما این ضرر كمتر از آن نیست كه به منطقه و آمریكایی ها و غربی ها وارد خواهد شد.
رییس جمهور سابق كشورمان در ارزیابی اوضاع منطقه با توجه به تهدیدهای موجود نیز اظهار داشت: منطقه اساسا بحرانی و در وضعیت ثابتی نیست و مشكلات زیادی در آن وجود دارد و به نظر من ایجاد بحران تازهتر توطئهای را علیه تمامی كشورهای منطقه ایجاد خواهد كرد، بنابراین غربیها، شورای امنیت و آژانس بین المللی انرژی اتمی باید این مسایل را درك كنند. متاسفانه تسلط یافتن سیاستهای تندرو بر بخشی از جهان غرب ما را نگران می سازد، اما در عین حال ما باید آماده رویارویی با هر گونه خطری باشیم.
وی افزود: استفاده از سیاست های تندرو و یك جانبه مشكلی را حل نمی كند، بلكه مشكلاتی را برای همگان به وجود خواهد آورد، امیدواریم كه قدرت عقل، عدالت و قانون بر این روابط حكم فرما شده و تكیه بر تسامح و مذاكره و دوری از جنگهای تبلیغاتی و شعارهایی كه ممكن است از سوی برخی طرفها مورد سوء استفاده قرار گیرد، انجام شود و طرفها به منافع همه منطقه و هم چنین به منافع ایران كه حق دستیابی به تكنولوژی هسته ای را دارد فكر كنند.
خاتمی گفت: جهان نگرانیهایی دارد و ما باید بین حق و این نگرانی ها توازن ایجاد كنیم و به سوی حل این مشكلات قدم برداریم، اگر نیتها خالصانه و پاك باشد و اگر كه آمریكا از اشتباهاتی كه مرتكب شده عبرت بگیرد، مشكلی در رسیدن به راه حلی كه رضایت بخش تمامی طرف ها باشد، وجود نخواهد داشت.
وی در پاسخ به سوالی درباره اوضاع لبنان با توجه به انتخابات ریاست جمهوری در این كشور تصریح كرد: در خصوص لبنان احساس نگرانی زیادی دارم و معتقدم كه توطئهای قصد دارد این كشور را تنها به امور داخلیاش مشغول سازد، متاسفانه اگر این روند ادامه پیدا كند به زودی شاهد اختلافات و درگیریهای داخلی در لبنان خواهیم بود كه دود آن نه تنها به چشم لبنان و لبنانیها خواهد رفت، بلكه به چشم تمام منطقه نیز خواهد رفت و این اسرائیل و هم چنین دشمنان امتهای عربی و اسلامی هستند كه بیشترین نتیجه و فایده را خواهد برد.
وی در خصوص جدالهای موجود بر سر انتخاب رییس جمهور لبنان و درخواست برای انجام انتخابات پارلمانی زودهنگام گفت: امیدوارم كه تمامی طرفها به لبنان فكر بكنند و اختلافاتشان را به كنار بگذارند، معتقدم موضعی كه اخیرا اعلام شده چه انتخاب رییس جمهور براساس دو سوم رای اعضای پارلمان و چه برگزاری انتخابات زودهنگام منجر می شود كه پارلمان جدید به انتخاب رییس جمهور بپردازد كه این سخن منطقی است. بنابراین چرا باید قانون را زیر پا گذاشت و به شیوهای اصرار ورزید كه بخشی از مردم جامعه لبنان آنرا غیرقانونی می دانند.
خاتمی ادامه داد: معتقدم كه رییس جمهور منتخب لبنان باید به لبنان و ایجاد وحدت در آن بیندیشد. بنابراین نباید زیاد به این مساله فكر كنیم كه رییس جمهور به چه گروهی گرایش داشته باشد بلكه باید رییس جمهور كسی باشد كه به منافع كشورش اندیشیده و به مسایل داخلی و وحدت آن و هم چنین توطئه هایی كه علیه كشورش انجام می شود، اهمیت دهد.
رییس جمهور سابق كشورمان در خصوص خلع سلاح مقاومت لبنان نیز اظهارداشت: معتقدم كه صحبت كردن در باره خلع سلاح مقاومت لبنان توطئه بسیار قبیحی است كه منشا اصلی آن از خارج است. تمامی گروه های لبنانی به رغم تمامی اختلافاتشان باید در برابر این مساله ایستادگی كرده و با خلع سلاح مقاومت مخالفت كنند به ویژه در این زمان كه با تهدیدات زیادی روبرو هستند. چگونه ممكن است كسی را كه از یكپارچگی اراضی كشور و هم چنین عزت و حیثیت لبنان دفاع می كند خلع سلاح كرد؟
وی ادامه داد: قبل از بحث در این خصوص ابتدا باید امنیت و آرامش به لبنان باز گردد و اوضاع تحت اختیار ارتش، نیروهای امنیتی و دولتی قرار گیرد و طرف های سیاسی در موضع گیریها و جایگاههایشان بازنگری كنند. در این صورت می توان به راه حل مطلوب و مناسبی رسید. اما معتقدم كه الان جایی برای این صحبت ها نیست.
خاتمی در پایان در پاسخ به این سوال كه چه توصیه ای به مردم لبنان دارید؟ تصریح كرد: لبنان در دایره خطر واقع شده وحدت لبنان ، اتحاد و پیشرفت آن برای تمام منطقه مهم است و كسانی كه در این روند گام بر نمی دارند، مرتكب اشتباهات بزرگی می شوند. احزاب لبنانی باید به منطق و تسامح روی آورده و برای حل مشكلاتشان به پای میز مذاكره بنشینند و مانع از به نتیجه رسیدن توطئه هایی شود كه موجب بروز جنگی شود كه دودش به چشم همگان میرود. هم چنین آنها را به صبر و مذاكره و تفاهم با یكدیگر سفارش می كنم و این كه قانون را محور قرار دهند، با قانون موضع اجماع ایجاد می شود و این بهترین راه برای حل این بحران است.