نوروز: نهضت آزادی ایران در بیانیهای با اشاره به اظهارات اخیر مقامات وزارت کشور درباره محدود كردن فعالیت «احزاب بدون پروانه» به تحلیل «بستهتر شدن فضای سیاسی در آستانه انتخابات مجلس هشتم» پرداخته است. متن کامل بیانیه که نسخهای از آن به نوروز ارسال شد، از این قرار است:
سخنان معاون وزارت كشور در امور مجلس درباره قصد محدود كردن فعالیت «احزاب بدون پروانه» درانتخابات مجلس، ازجمله ممنوعیت اعضای آنها از نامنویسی، نشانگر رویکرد آشکار ضد قانونی دولت نهم است. پیش از این، هرگاه دولتمردان می خواستند به حذف یا محدود سازی احزاب منتقد چون نهضت آزادی ایران بپردازند، آنها را احزاب غیرقانونی مینامیدند.
نهضت آزادی ایران در چند بیانیه به طور مبسوط به تشریح دلایل و مستندات قانونی بودن حزبش پرداخته و برآن دسته از اصول قانون اساسی و قانون فعالیت احزاب ـ که صراحتا بر فعالیت آزادانه احزاب صحه می گذارد ـ تاکید کرده است. همان طور که بارها در پاسخ به سخنان غیرقانونی معاون سیاسی وزارت کشور گفته شده است، براساس اصل 26 قانون اساسی، همه احزاب آزادند و هیچ الزامی به دریافت پروانه (كه مكرراً به اشتباه، عمداً یا سهواً، از آن به عنوان «مجوز» نام برده میشود) برای فعالیت آنها ذكر نشده است. انحلال احزاب نیز تنها با حكم یك دادگاه صالح، كه بر طبق اصل 168 قانون اساسی و ماده 16 قانون احزاب به صورت علنی در دادگاه عمومی و با حضور هیات منصفه تشکیل گردد، ممکن است.
بدین ترتیب، سخنان مسئولان دولتی مبنی بر «محدودیت احزاب بدون پروانه»، که برای نخستین بار مطرح شده است، نشانه آن است که آنان آگاهانه به نقض قانون اساسی میپردازند و این انحرافی نو در مسیر مشروعیت قانونی نظام تلقی می شود. احزاب سیاسی هیچ اجباری برای دریافت پروانه ندارند و صدور پروانه تنها برای بهرهمند شدن احزاب از برخی امکانات دولتی است که در بودجه احزاب پیش بینی شده است. پس سوال اصلی این است كه با آن که قانون اساسی فعالیت احزاب را مشروط و مقید به اخذ مجوز یا پروانه نكرده است، چگونه و بر چه مبنایی فعالیت احزاب بدون پروانه باید محدود شود؟ اگر مسئولان دولتی بخواهند با چنین صراحتی به نقض قانون اساسی بپردازند خود عامل کاهش مشروعیت قانونی نظام خواهند شد.
درحالی که در همه کشورهای دموکراتیک فضای انتخابات فضایی برای گفتگو، اظهار نظر و رقابت آزاد و آگاهانه است، بخش افراطی جناح محافظه کار در ایران قصد دارد كه از فرصت انتخابات مجلس برای ایجاد خفقان و حذف تمامی منتقدان استفاده كند. به نظر می رسد که پروژه حذف منتقدان هم اینك همراه با یک جنگ روانی آغاز شده است. اظهار نظر هایی چون سخنان معاون سیاسی و معاون حقوقی و امور مجلس وزارت کشور به احتمال قوی با هدف مایوس ساختن و بی اثر پنداشتن حضور تشکلهای منتقد در عرصه انتخابات بیان شده است.
آنان در این اندیشهاند که با ایراد چنین سخنانی روشنفکران و تشکلهای منتقد را از هم اکنون به کنارهگیری از انتخابات و تحریم آن ترغیب كنند تا هزینههای برگزاری انتخابات نمایشی برای آنان كاهش یابد.
سخنانی که گهگاه از سوی برخی از مسئولان نظام و سران جناح محافظه کار مبنی بر رد گسترده صلاحیت در انتخابات مجلس به گوش میرسد صرفا نشانههای یک جنگ روانی و بلوف سیاسی است و به نظر میرسد كه حداقل با سه هدف زیر بیان میشوند:
1 ) محافظه کاران و اصولگرایان افراطی امیدوارند که بسیاری از اصلاحطلبان، با شنیدن چنین سخنانی، از بیم رد صلاحیت از هم اکنون از عرصه انتخابات کنار روند و با این كار هزینه رد صلاحیت گسترده برای شورای نگهبان و مسئولان دولتی کاهش یابد.
2) هدف دوم ایجاد شکاف در میان اصلاحطلبان و بر هم زدن «ائتلاف واحد اصلاحطلبان» است. اصلاحطلبان بر این امر آگاهی دارند که اعلام زود هنگام ردصلاحیت ایشان در انتخابات باعث ایجاد مشکلات و موانع بسیاری در اعلام فهرست واحد نامزدها از سوی آنان خواهد شد. ایجاد این ذهنیت در بخش سنتی اصلاحطلبان که در صورت جدا شدن از اصلاحطلبان پیشرو، احتمال تایید صلاحیتشان در انتخابات بسیار بیشتر خواهد بود، از اهداف محافظهکاران افراطی است. همچنین، محافظهکاران قصد دارند كه با دادن وعده های غیررسمی و کاذب به اصلاحطلبان درون حاکمیت برای حضور حداقلی در مجلس هشتم، آنان را به ایجاد مرزبندی با اصلاحطلبان خارج از حاکمیت و تشکلها و روشنفکران منتقد تشویق كنند. صراحتا باید گفت که این سخنان و وعدهها دامهایی است که در پیش پای اصلاحطلبان گسترده شده است و جز به ایجاد شکاف میان آنها و درنتیجه، تسلط دائم محافظه کاران افراطی بر عرصه سیاسی کشور نخواهد انجامید.
3) هدف دیگر این گونه سخنان رادیکال کردن جنبش اصلاحطلبی و ترغیب فعالان آن به اعلام مواضع افراطی است. طبیعتا، وارد آوردن فشار گسترده بر دانشجویان، معلمان، كارگران، زنان و بازداشت شخصیتهایی چون حجت الاسلام والمسلمین هادی قابل نیز با همین هدف صورت گرفته است. ظاهرا محافظهکاران انتظار دارند كه با تلقین زودهنگام این فكر که فضای انتخابات مجلس از حیث آزادی بیان و تنوع نامزدها، دموکراتیک و آزادانه نبوده و رقابت واقعی در این میان وجود نخواهد داشت، به کناره گیری داوطلبانه و زودهنگام اصلاح طلبان داخل و خارج حاکمیت و بدنه اجتماعی آنان از عرصه انتخابات دامن بزنند. همچنین، رادیکال كردن مواضع اصلاحطلبان و تحریک ایشان به ترک روش های اصلاحطلبانه راه را برای حذف آنان به وسیله محافظهکاران تسهیل خواهد كرد.
از دو سال گذشته تاکنون، با استقرار سرداران نظامی در دولت و مجلس، تمایل به استفاده از قواعد نظامی در عرصه سیاست بیشتر شده است. در روابط و رفتارهای سیاسی نیز بهرهگیری از سازماندهی و ابزارهای نظامی به راهی معمول و مورد پذیرش در سیاست بدل شده است.
نهضت آزادی ایران معتقد است که اداره کشور با استفاده از اندیشهها و منشهای جنگی و قواعد و شیوههای جنگ روانی شاید در کوتاه مدت به پیروزی محافظه کاران افراطی بیانجامد، اما به یقین در بلندمدت باعث برهم خوردن مشروعیت قانونی، کاهش ثبات نظام سیاسی و فروپاشی ساختاری خواهد شد. حاكم شدن فضای امنیتی و خفقان، همراه با تهدید، ارعاب و سرکوب تنها به افزایش بحران های سیاسی و اقتصادی برای کشور خواهد انجامید.
با كمال تأسف، مواضع مسئولان دولت نهم در دو سال گذشته برضد وفاق و اتحاد ملی بوده است و تردید نباید كرد كه اگر شورای نگهبان و دولتمردان قصد داشته باشند که انتخابات مجلس هشتم را، همانند انتخابات مجلس هفتم، به صورت غیرقانونی و غیردموکراتیک برگزار کنند، با توجه به شرایط داخلی و خارجی کشور، هزینه های سیاسی ـ اجتماعی چنین کاری چندین برابر هزینههای انتخابات گذشته خواهد بود. چنین سیاستها، برنامهها وگفتارها حاكی از آن است كه جناح حاكم نه معتقد و نه ملتزم به قانون اساسی است.
توصیه نهضت آزادی ایران، همچون گذشته، تلاش مخلصانه و جدی در جهت وفاق و اتحاد ملی است که جز با برگزاری انتخاباتی آزاد و سالم ممکن نخواهد بود. شایسته است كه مسئولان دولت نهم نیز به جای دست یازیدن به جنگ روانی و بلوفزنیهای سیاسی به فکر یافتن راه حلی برای برون رفت از بحران های سیاسی و اقتصادی حاکم بر کشور باشند. والعاقبه للمتقین.
نهضت آزادی ایران
