نوروز: به فاصله یك روز پس از آزادی «هاله اسفندیاری» پژوهشگر ایرانی‌تبار آمریكایی، روزنامه «واشنگتن‌پست» در شماره روز سه شنبه خود گزارشی را از وضعیت اسفندیاری در زندان منتشر كرد.

نكته مهم در این گزارش، انتشار خبری مبنی بر مداخله مقام رهبری در پرونده اسفندیاری و آزادی اوست. واشنگتن پست دراین‌باره گزارش داده است: پس از آنکه «لی. اچ. هامیلتون»، نماینده سابق کنگره آمریکا از حزب دموکرات و رئیس مشترک گروه مطالعه عراق، شخصا نامه‌ای برای آیت‌الله خامنه‌ای فرستاد، خانم اسفندیاری از زندان آزاد شد و آیت‌الله خامنه‌ای در اقدامی بی‌سابقه، با پاسخ به این نامه، وعده داد که به پرونده خانم اسفندیاری رسیدگی کند.

این روزنامه از قول خانم اسفندیاری نقل می‌کند که این احساس غریزی را داشت که دولت ایران او را محاکمه نمی کند و راه حلی برای ماجرا وجود خواهد داشت و مداخله آقای هامیلتون نقشی اساسی در این موضوع ایفا کرد زیرا بدون این نامه، ممکن بود که دوره حبس او طولانی‌تر می‌شد.

واشنگتن پست می نویسد که خانم اسفندیاری با سپردن سند خانه مادرش به عنوان وثیقه از زندان آزاد شد و این سند هنوز آزاد نشده است.

در بخشی از این گزارش که به قلم «رابین رایت» و با عنوان «پژوهشگر آزاد شده از دوران خود در زندان ایران سخن می‌گوید» منتشر شده است، خانم اسفندیاری به خاطرات خود در زندان اشاره كرده است.

به نوشته واشنگتن پست، خانم اسفندیاری گفته است: "درحالیکه در سلول خود نشسته و از پشت میله زندان هلال باریک ماه را می نگریستم به خودم می گفتم: خدایا، این ماه است و یکماه بعد، دوباره و بعد، برای بار سوم، بازهم هلال ماه را دیدم. شرایط سخت بود و من تنها و نگران بودم."

واشنگتن پست می نویسد که هاله اسفندیاری، که پس از کسب اجازه خروج از ایران با استقبال همسرش، رائول بخاش، و خواهرش وارد وین شد، در اولین مصاحبه از زمان خروج از ایران، دوران حبس در ترسناک ترین زندان‌های خاورمیانه و چگونگی سپری کردن این دوران را توصیف کرده و گفته است که قبل از بازگشت به محل اقامت خود در پوتوماک در آمریکا، قصد دارد مدتی را در اروپا استراحت کند.

اسفندیاری در این مصاحبه گفته است:«پس از اینکه شوک اولیه ناشی از بازداشت از میان رفت، نتیجه گرفتم که یا از این ماجرا جان سالم بدر می برم و یا اینکه از پا در خواهم آمد و اگر تمام مدت بنشینم و فکر کنم، خواهم مرد و بنابراین برنامه ای را برای خودم ترتیب دادم».

واشنگتن پست می نویسد که هاله اسفندیاری در خلال یکصد و پنج روز حبس، هر روز قبل از صبحانه یک ساعت بر کف سلول خود ورزش می کرد و در زمانی که تحت بازجویی قرار نداشت، بین ساعت نه و نیم بامداد تا شش بعد از ظهر و بازهم شب ها یک ساعت قبل از خواب، تمرین‌های دیگری را انجام می داد و در این مدت، حدود نوزده کیلو وزن کم کرد.

خانم اسفندیاری به واشنگتن پست گفته است که گاه اجازه داشت در حیاط کوچکی در زندان قدم بزند هرچند همیشه تنها بود و در دوران بازداشت، به جز بازجویان و نگهبانان زن زندان، کس دیگری را نمی دید.

واشنگتن پست می‌افزاید که هاله اسفندیاری با نوشتن زندگینامه مادر بزرگش - البته در مغز خود و نه روی کاغذ - ذهن خود را مشغول می داشت در حالیکه در بخش خاص زندانیان سیاسی در انزوا به سر می‌برد، و روی رختخوابی می خوابید که با استفاده از شش پتو و دو چادر زنانه درست کرده بود اما بالاخره تقاضا کرد یک میز و یک صندلی مدرسه‌ای در اختیار او قرار گیرد و با این تقاضا موافقت شد و دیگر مجبورنبود روی زمین بنشیند.

واشنگتن پست می‌نویسد که تابستان امسال تلویزیون دولتی ایران با پخش دو فیلم مستند کوشید هاله اسفندیاری را با طرح 75 میلیون دلاری دولت جورج بوش برای پیشبرد دموکراسی در ایران مرتبط سازد و خانم اسفندیاری گفته است که بازجویان به برنامه‌های مرکز وودرو ویلسون توجه خاصی نشان می‌دادند.

به نوشته این روزنامه، هاله اسفندیاری و مرکز ودورو ویلسون دریافت کمک مالی از آمریکا برای تامین هزینه سخنرانی های او را تکذیب کرده‌اند و خانم اسفندیاری گفته است:«به بازجویان گفتم در مورد بودجه اختصاص داده شده توسط دولت آمریکا اطلاعاتی ندارم و از تخصیص پول برای سرنگونی رژیم حمایت نمی‌کنم و با مداخله در امور داخلی کشورها مخالف و افزودم که به نظر من، دولت‌های ایران و آمریکا باید با یکدیگر گفتگو کنند».