نوروز: «محسن آرمین» سخنگوی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران عصر یکشنبه طی سخنانی در دومین نشست از سلسله نشست‌های «تجربه‌ تحزب در ایران» كه با عنوان «نسبت تحزب با مولفه‌های اجتماعی، فرهنگی و سیاسی ایران» از سوی شاخه جوانان منطقه‌ تهران جبهه‌مشاركت برگزار شد، با اشاره به نقش احزاب در قدرت گفت:‌ اگر بخواهیم دیدگاه‌ جامعی نسبت به نقش احزاب با حاكمیت و ساختار قدرت به مفهوم عام داشته باشیم باید آن را در دو بخش حقوقی و حقیقی بررسی كنیم؛ اساسا به لحاظ حقوقی مبنایی كه نظام بر آن استوار است و تعاملات نظام باید براساس نظم باشد،اساسا احزاب در این نظم چه جایگاهی دارند؟ پس از آن نیز ببنیم در ساختار حقیقی قدرت چه نسبتی با احزاب وجود دارد.

وی افزود: ملاك ما در ساختار حقوقی قانون اساسی است وعلی‌رغم ضعف‌ها و كاستی‌ها در قانون اساسی در پاره‌ای از موارد از جمله احزاب و فعالیت‌های حزبی، اما این قانون تاثیر نسبتا روشنی از نظم وكاركرد احزاب ارائه كرده است. در اصل 26 قانون اساسی فعالیت‌ احزاب، جمعیت‌ها، انجمن‌های سیاسی و صنفی و اسلامی حتی اقلیت‌های دینی مشروط به رعایت وحدت ملی و قوانین جمهوری اسلامی آزاد شناخته شده است. این قسمت یكی از مواد حقوق بشر سازمان ملل متحد است.

وی گفت: ‌اگر بخواهیم نگاه جامع‌تری به قانون اساسی داشته باشیم، می‌توانیم آزادی تحزب را از آن استنباط كنیم؛ مثلا در اصل هشتم قانون اساسی امر به معروف و نهی از منكر وظیفه دولت نسبت به مردم، مردم نسبت به دولت و مردم نسبت به مردم آزاد شناخته است و تبعا احزاب وانجمن‌ها بهترین ساز و كارها برای تحقق این اصل هستند. متاسفانه یكی از مشكلات ما قلب مفاهیم است؛ چیزی كه امروزه از امر به معروف و نهی از منكر می‌بینیم كاركرد دولت نسبت به مردم است، مثلا گشت امر به معروف و نهی از منكر راه می‌افتد در خیابان‌ها و این یعنی كاری كه دولت در قبال جامعه انجام می دهد و درمواضع رسمی به هیچ وجه تحت عنوان این اصل از وظیفه مردم نسبت به دولت یاد نمی‌شود. درست است كه در اظهارات مسولان مدام بر امر به معروف ونهی از منكر تاكید می‌شود، اما اصل آن یعنی تعهد نسبت به جامعه برآورده نمی‌شود.

آرمین در ادامه با بیان اینكه «قانون احزاب در سال‌های اولیه انقلاب نوشته شده اما دارای ظرفیت‌های زیادی است»، گفت: اگر امروز قرار باشد قانون احزاب اصلاح شود حاصل آن بسیار محدود كننده‌تر از آن چیزی است كه اكنون وجود دارد؛ دراوایل انقلاب نگاه منعطف‌تری نسبت به فعالیت‌ احزاب وجود داشت. در ایران انتشار مطبوعات بدون مجوز رسمی ممكن نیست اما احزاب نیازی به مجوز ندارند و این یكی از نقاط مثبت محسوب می‌شود.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نسبت انتخابات و احزاب این دو را دو مقوله بسیار مهم ارزیابی كرد كه به یكدیگر مربوط هستند و خاطرنشان كرد: متاسفانه جای این ارتباط در قوانین ما خالی است. همچنین جای این مقوله كه احزاب باید حتما میز نظارتی در انتخابات داشته باشند و حتی احزاب اپوزوسیون باید از حقوق قانونی برخوردار باشد، متاسفانه این موارد در قوانین ما وجود ندارد و این تنها مربوط به حزب نیست، بلكه هر آن‌چه مربوط به دموكراسی می‌شود این ضعف‌ها و كاستی‌ها را دارد.

آرمین با بیان اینكه «در ساختار قدرت وضع تا حدی متفاوت است»، افزود: متاسفانه احزاب همواره مورد بی‌مهری قرار گرفته‌اند و مورد نگاه منفی توام با سوظن هستند. برخی هنوز در پارادایم انقلاب در دوره‌ تاسیس به سر می‌برد و چون هنوز اوضاع برای‌شان مستقرنیست برخی آزادی‌ها برای‌شان ثانویه است. ما هنوز صف بندی‌های انقلابی ،غیر انقلابی ،طرفدار نظام ، دشمن ،مخالفین نظام و .. داریم كه این اصطلاحات هنوز در اظهار نظرهای برخی مسوولان دیده می‌شود، البته عده‌ای هم هستند كه دیدگاه صرفا انقلابی ندارند، بلكه تنها منظورشان حفظ قدرت است و رقیب دیدن احزاب و نهادهای مدنی را گرفتاری می‌دانند و در كنار سوظن به احزاب تلاش می‌كنند سازمان‌های نقش احزاب را به عهده بگیرند و اینكه می‌گویند «احزاب نتوانستند كاركرد خود را به درستی انجام دهند؛ لذا باید روحانیت و مساجد را جایگزین آنها كنیم» حرفی نیست كه یك‌باره گفته شود بلكه مسبوق به سابقه است و این‌جاست كه پای قدرت و حزب پادگانی باز می‌شود. این بخش كه رویكرد ضدحزبی دارد در عین حال از پیروزی احزاب مسلمانان در عراق، فلسطین و تركیه استقبال می‌كند و معتقد است كه حزب خوب است اما برای خارج از ایران.

سخنگوی سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی ایران با تاكید بر اینكه «در دوره اصلاحات اعتقاد به كار حزبی امری مشترك در میان احزاب بود»، افزود: آزادی فعالیت‌های حزبی نیز در میان همه احزاب دردوره اصلاحات وجود داشت، اما در عین حال كه ما نتوانستیم نگاه حزبی راگسترش دهیم اما درمجلس ششم كمیسیون ماده ده احزاب برای رسیدگی به تقاضای فعالیت‌ حزبی تشكیل شد و بیشترین میزان فعالیت از جمله مجوز برای فعالیت‌های حزبی در این دوره صادر شد و یارانه‌ احزاب را در بودجه منظور كردیم كه شورای نگهبان آن را رد كرد. اما از طرف دیگر مجلس این بودجه را تهیه كرد. سالن وزارت كشور نیز اساسا با این هدف درست شد كه احزاب كنگره‌ها و نشست‌های خود را در آن برگزار كنند.

آرمین ادامه داد: سوالی كه مطرح می‌شود این است كه چرا درجامعه‌ ما به قدری كه از فعالیت‌های مطبوعاتی استقبال شد از فعالیت‌های حزبی استقبال نشد؟ در حالی كه مطبوعات بیشتر در معرض خطر قرار داشتند چرا دوره‌ اصلاحات بهار مطبوعات شد نه بهار احزاب؟ به نظر من ریشه آن باید در اجتماع بررسی شود كه عدم تربیت برای كار جمعی یكی از مهم‌ترین موارد است. در مطبوعات كار فردی وجود دارد اما در حزب عمل جمعی قوی‌تر است و به دلیل آنكه نتیجه كار در مطبوعات زودتر مشخص می‌شود، این برای فرد راضی‌كننده‌تر است، در حالی كه در حزب این‌گونه نیست. این خصوصیتی كه می‌خواهیم نتیجه كارمان را فوری ببنیم، یك معضل فرهنگی و اجتماعی است و تنها نباید به قدرت و حاكمیت اشكال وارد كرد بلكه اگر این ریشه‌های فرهنگی وجود نداشتند، شاید وضعیت حزبی ما بهتر بود.

آرمین افزود: نهادی داریم به نام خانه احزاب كه محصول دوره ‌اصلاحات است، اما اگر شرایط ما به گونه‌ای بود كه خانه احزاب می‌توانست مقتدرانه بگوید كه اگر احزاب ما روزنامه ‌نداشته باشند، ما تحت هیچ شرایطی درانتخابات شركت نمی‌كنیم آیا باز به خود اجازه می‌دادند كه به حزب امتیاز روزنامه ندهند؟