نوروز: رييسجمهور سابق كشورمان گفت: يك دستاورد تاريخي دوم خرداد، تقويت اين احساس بود كه مردم خود را منشا تاثير و رايشان را اثرگذار يافتند و نوعي اعتماد به وجود آمد كه راي مردم ميتواند موثر باشد.
*پذيرش حاكميت مردم بر سرنوشت خود نشانه تكامل فكري بشر طبق مشيت خداوند است
به گزارش روابط عمومي بنياد باران ، حجتالاسلام والسلمين سيدمحمد خاتمي رييس موسسه بينالمللي گفتوگوي فرهنگها و تمدنها كه در ديدار اعضاي شوراي مركزي حزب اراده ملت سخن ميگفت، افزود: پذيرش حاكميت مردم بر سرنوشت خود را ميتوان روح زمانه دانست كه به صورت وجدان عام درآمده است و نشانه تكامل فكري بشر طبق مشيت خداوند است.
وي افزود: اين اصل مورد قبول اسلام است و در صدر اسلام در زمان پيامبر و نيز امام علي (ع) ميتوان آن را در تاسيس و بنياد نظام اسلامي مشاهده كرد و در ميان نظريهپردازن اسلامي حداقل تا قرن هفتم هجري به نحوي مساله رضايت مردم در مشروعيت و فعليت حكومت و رد و نفي زور و غلبه به عنوان پايهي حكومت مشروع مورد اتفاق بوده است؛ درست كه در آن روزگاران حزب و تشكيلات به صورت امروزي آن وجود نداشت؛ ولي گزينش و تاكيد كساني كه نماينده وجدان جامعه به حساب ميآمدند شرط استقرار حكومت مشروع بود و امروز بيان و رفتار حضرت اميرالمومنين (ع) به صورت آشكار وجود دارد كه پذيرش حكومت را مبتني بر حضور و وجود نظر مساعد و موافق جامعه ميداند.
*ديكتاتورترين حكومتهاي هم امروز به نحوي خود را نماينده ملت و حاكم از طرف مردم ميدانند
سيدمحمد خاتمي در ادامه گفت: به نظر ميرسد يكي از علل آن چه بر حكومتهايي مثل حكومت حضرت امير گذشت، آمادگينداشتن ذهني جامعه براي پذيرش اين اصل بوده است كه سبب شد خلافت اسلامي خيلي زود به امپراطوري خودكامه تبديل شود. به هر حال اصل حاكميت انسان بر سرنوشت خود اصل مهمي است كه دستكم به لحاظ نظري در دنياي امروز پذيرفته شده است و اين امر در شرق و غرب يكسان جاريست؛ بهطوري كه حتي ديكتاتورترين حكومتهاي امروز هم به نحوي خود را نماينده ملت و حاكم از طرف مردم ميدانند.
رييس بنياد باران تصريح كرد: خوشبختانه در انقلاب اسلامي بر اساس اين بينش كه ريشه در ارزشهاي اسلامي دارد، اين امر پذيرفته شد و ما جمهوري اسلامي را پذيرفتيم كه در آن انتخاب و راي مردم منش بنيادين دارد و در قانون اساسي هم بر آن تكيه شده است؛ گرچه ممكن است هنوز كساني باشند كه ميپندارند بيشتر و بهتر از عامه مردم ميفهمند و مصالح را تشخيص ميدهند و به مصلحت جامعه ميدانند كه سليقه و تفكر آنان بايد حاكم شود و به هر قيمتي همه از آن بايد تبعيت كنند؛ ولي اين امر مورد قبول وجدان روزگار ما نيست. قانون اساسي ما هم با پذيرش جمهوري اسلامي، تفكيك قوا و نظام مردمسالار آن را نفي ميكند و شايد بتوان يكي از محورترين شاخصهاي اصلاحات اخير در اين يك قرن و نيم گذشته را همين امر دانست.
* به تعداد افراد حاضر در جامعه، نظر، سليقه و شخصيت وجود دارد
رييسجمهور سابق كشورمان افزود: وقتي از حاكميت مردم سخن ميگوييم بايد بدانيم كه در جامعه جريانهاي مختلفي وجود دارد و به يك معنا به تعداد افراد حاضر در جامعه، نظر، سليقه و شخصيت وجود دارد؛ ولي براي نظام يافتن جامعهاي كه ميخواهد مردمسالاري سازگار با اسلام را تجربه كند، اين است كه اراده مردم از طريق نهادها و جريانهايي ابراز ميشود كه ارادهي مردم را نمايندگي ميكنند.
خاتمي تاكيد كرد: در دنياي امروز اين جريانها تعريف ميشوند، افكار به هم نزديك ميشود و تشكلهايي به وجود ميآيد كه داراي شناسنامه و خط مشي تعريف شدهاند كه احزاب واقعي همين نقش را دارند و بايد موجوديت و فعاليتشان تضمين شود.
* هنگامي كه مردم به جرياني اعتماد و عنايت كردند بايد فعاليت آن تضمين و تامين شود
خاتمي تاكيد كرد: به دست آوردن آراي مردم مشكل است و هنگامي كه مردم به جرياني اعتماد و عنايت كردند بايد فعاليت آن تضمين و تامين شود تا بتواند خواستها و نيازهاي جامعه را كه مورد تاييد مردم قرار گرفته است تامين كند، همچنين همه امكانات در اختيار او قرار گيرد و او هم در برابر مردم مسووليت داشته باشد، نه اين كه موانعي در مقام عمل براي او ايجاد شود.
وي در ادامه گفت: ما در مرحله گذار تاريخي قرار و به گذشت زمان نياز داريم؛ البته نبايد يك نكته فراموش شود و آن اين كه قدرتهاي بيگانه به خاطر منافع و مطامعي كه در كشورهايي نظير ما دارند، چه بسا جريانهاي ساختگي ايجاد يا در كار جريانهاي اصيل اخلال و نوعي بدبيني را نسبت به جريانهاي سياسي نظير احزاب در جامعه ايجاد كنند و همين امر خود سبب اختلال در بسط فرهنگ مردمسالاري در چنين جوامعي شود.
رييس بنياد باران تصريح كرد: در اين مرحله نقش حكومت و قدرت رسمي در شكلگيري اين فرهنگ و استقرار مردمسالاري و فعاليت و نشاط احزاب و تشكلها بسيار مهم و شرط عبور موفق از اين مرحله دشوار تاريخي است، مشكل آنجاست كه حاكميت اين را درك نكند، بلكه آن را نخواهد و به جاي تسهيل و ايجاد زمينه خود مانع ايجاد كند و راه را بر فعاليت جريانهايي كه به هر حال ممكن است سليقهي آنها را نپسندد، ببندد و يا اگر با اقبال مردم آن جريان موفق شد، با موانع و مشكلات روبه رو شود.
* هيچ كس و هيچ جرياني تا وقتي دست به سلاح نبرده و به برندازي اقدام نكرده است، نبايد مورد تعرض قرار گيرد
سيد محمد خاتمي در ادامه گفت: در جهان امروز پذيرفته شده است كه نظامهاي اجتماعي داراي حساب و كتاب خاصي است و مبناي نظم در جامعه قانون اساسي است كه اگر به صورت دموكراتيك پديد آمده باشد حركت در چارچوب آن الزاميست. در جوامع امروز پذيرفته شده است كه اگر جريان يا جريانهايي ضد قانون اساسي باشند، جلوگيري از فعاليت آن امري غيردموكراتيك نيست؛ يعني هيچگاه هيچ جرياني مجاز نيست شالودهشكني كند؛ البته منظورم اين نيست كه هيچ كس نميتواند مخالف نظام حاكم باشد، هيچ كس و هيچ جرياني تا وقتي دست به سلاح نبرده و به برندازي اقدام نكرده است، نبايد مورد تعرض قرار گيرد؛ ولي شرط فعاليت و حركت در چارچوب نظام جامعه يعني قانون اساسيست كه به صورت دموكراتيك تحقق يافته است.
به گزارش روابط عمومي بنياد باران، رييسجمهور سابق كشورمان تصريح كرد: از افتخارات بزرگ انقلاب اسلامي به خاطر نقش ممتاز حضرت امام (ره) اين بود كه اولا پذيرفته شده تعيينكننده اصلي مردم هستند و ثانيا خيلي زود صاحب قانون اساسي شد كه علاوه بر تدوين آن توسط خبرگان منتخب ملت، به آراي عمومي گذاشته شد و امروز راه درست اين است كه همه جريانهاي سياسي و اجتماعي كه در چارچوب اين قانون حركت ميكنند و پايبندي عملي به آن دارند، بتوانند آزادانه اعمال موجوديت و مشخص كنند كه نماينده كدام بخش از جامعه هستند، آزادي بيان و عمل آنان و نقد و انتقادشان تامين شود و در جريان رقابت سياسي و اجتماعي حضور داشته باشند. ما اگر به اين مرحله برسيم زمينههاي رشد و پيشرفت كشور و ملت را آماده كردهايم كه همين امر هدف انقلاب اسلاميست.
*در دوم خرداد نوعي اعتماد به وجود آمد كه راي مردم ميتواند موثر باشد
خاتمي افزود: علاوه بر اين واقعيت احساس مردم هم به اين كه ارادهشان حاكم است بسيار مهم است؛ يعني حتي اگر واقعا راي مردم محترم باشد، ولي مردم احساس كنند كه رايشان تضمينكننده نيست، باز هم با خطر مواجهيم، بنابراين نه تنها بايد زمينه حاكميت راي واقعي مردم فراهم آيد، بلكه بايد اوضاع به گونهاي باشد كه مردم هم احساس كنند رايشان واقعا محترم و حاكم است. من فكر ميكنم از جمله مطالب مهم در دوم خرداد صرف نظر از اين كه چه كسي راي آورد و چقدر موفق يا ناموفق بود يك دستاورد تاريخي يعني تقويت اين احساس بود كه مردم خود را منشا تاثير و رايشان را اثرگذار يافتند؛ يعني نوعي اعتماد به وجود آمد كه راي مردم ميتواند موثر باشد.
* بايد كوشيد تا انتخابات برنامهمحور باشد تا شخصيتمحور
رييسجمهور سابق كشورمان در ادامه گفت: بايد در جامعه ما زمينه هرگونه بدبيني را از بين برد. ناهماهنگيها و ايجاد محدوديت در حضور جريانها و تشخيص صلاحيتها، در اختيار قرارنگرفتن يكسان امكان فعاليت آزاد براي همه و نظاير آن ميتواند آن بدبيني را دامن بزند و مردم را از صحنه خارج كند؛ البته بايد كوشيد تا انتخابات برنامهمحور باشد تا شخصيتمحور و مردم به برنامهها راي بدهند و نيز مطمئن باشند براي پيادهشدن برنامه مورد قبول، مانع و مشكل ايجاد نميشود.
* بايد بكوشيم به صورت جبههيي كار كنيم
سيد محمد خاتمي افزود: امروز بايد بكوشيم به صورت جبههيي كار كنيم و ياد بگيريم چگونه با هم كار كنيم. اميدوارم در جريان انتخابات اصلاحات بتواند با توافق هرچه بيشتر و حتي به صورت ائتلاف وارد صحنه شود. انشاءالله جريان مقابل نيز به ائتلاف برسد؛ يعني همه جريانهاي نزديك به هم در كنار هم براي يك هدف فعاليت كنند، بيآن كه هويت و مشخصات خود را فراموش كنند و با ايجاد رقابتي سالم و نيز برداشتن محدوديتها مردم بتوانند واقعا دست به انتخاب بزنند كه در اين صورت برنده اصلي مردم هستند.
* در انتخابات بايد با واقعبيني و عقلگرايي براي حل مشكلات مردم تلاش كرد
خاتمي در پايان گفت: در انتخابات بايد با واقعبيني و عقلگرايي ضمن احترام به معيارهاي اصيل اصلاحات يعني دينداري، مردمسالاري و توسعه كشور براي حل مشكلات مردم تلاش كرد و نسبت به مسائل مهمي چون امنيت كشور، تماميت ارضي، توسعه و پيشرفت و حرمت مردم دغدغه و برنامه داشت.
